Łożyska elastomerowe zbrojone i niezbrojone wg EN 1337-3 z oznakowaniem CE – typy A, B, C, D, E i F. Stosuje się je w mostach i wiaduktach, a także w budynkach, w których projekt wymaga łożysk wg EN 1337-3; łożyska posiadają oznakowanie CE i są dostarczane z Deklaracją Właściwości Użytkowych (DWU).
Oferta TYPE A–F obejmuje łożyska i taśmy niezbrojone (TYPE F), łożyska z pojedynczą blachą stalową (TYPE A), łożyska zbrojone (TYPE B), łożyska zbrojone z blachami zewnętrznymi i kotwami (TYPE C) oraz łożyska elastomerowo-ślizgowe z PTFE i blachą ze stali nierdzewnej (TYPE D oraz TYPE E do większych przemieszczeń ±50…±100 mm). Łożyska wykonuje się na wymiar według projektu i dobiera na podstawie obciążeń obliczeniowych, przemieszczeń i obrotów. Gdy zgodność z EN 1337-3 nie jest wymagana, do konstrukcji budynków oferujemy nasze podkładki elastomerowe TYPE 5 i TYPE 10 oraz łożyska elastomerowo-ślizgowe SLIDEBLOCK.
Czym jest łożysko elastomerowe
Łożysko elastomerowe to blok elastomeru, często zbrojony płytami stalowymi, umieszczany między dwoma elementami konstrukcji. Przenosi obciążenie pionowe i pozwala podpartemu elementowi na obrót, a łożyska ślizgowe – także na przesuw. Dzięki temu unika się koncentracji naprężeń i dodatkowych sił, które powstałyby przy sztywnym podparciu.
Norma EN 1337-3 określa wymagania, projektowanie i badania łożysk elastomerowych. Łożyska zgodne z tą normą mają oznakowanie CE i są dostarczane z deklaracją właściwości użytkowych (DoP).
Kiedy wymagane są łożyska wg EN 1337-3
- Mosty i wiadukty – oparcia belek i płyt pomostowych.
- Budynki, gdy projekt wymaga łożysk wg EN 1337-3 lub oznakowania CE.
- Oparcia, które muszą przejąć duże przemieszczenia i siły poziome.
W większości oparć w budynkach, przy umiarkowanych obciążeniach i przemieszczeniach, wystarczą niezbrojone podkładki i taśmy elastomerowe.
Typy łożysk według zastosowania
| Typ | Kiedy stosować | Mocowanie |
|---|---|---|
| TYPE F | łożysko niezbrojone lub taśma do mniejszych obciążeń i przemieszczeń | brak |
| TYPE A | jedna płyta stalowa – proste łożysko bez mocowania | brak |
| TYPE B | łożysko zbrojone do większych obciążeń; przemieszczenia przejmuje odkształcenie postaciowe elastomeru | brak |
| TYPE C1 / C2 | łożysko zbrojone, gdy musi być przymocowane do konstrukcji | kotwy przez otwory w płytach zewnętrznych |
| TYPE D | łożysko ślizgowe: elastomer + PTFE + płyta ze stali nierdzewnej | brak |
| TYPE E1 / E2 | łożysko ślizgowe do większych przemieszczeń ±50…±100 mm (E1 wielokierunkowe, E2 jednokierunkowe) | system mocowania i płyty łożyskowe |
Budowę i materiały każdego typu opisano na stronie TYPE A–F oraz w karcie technicznej.
Jak dobiera się łożysko
Do doboru i oferty potrzebujemy:
- typu i kształtu łożyska (prostokątne lub okrągłe), jeśli są znane;
- obliczeniowego obciążenia pionowego (max i min) oraz obciążeń poziomych;
- przemieszczeń i obrotów;
- ilości – albo po prostu prześlij zestawienie łożysk.
Na tej podstawie dobieramy wymiary i budowę łożyska, a zgodnie z EN 1337-3 sprawdzane są odkształcenia, naprężenia w płytach stalowych, stateczność i odporność na przesunięcie. W sprawie obliczeń skontaktuj się z naszym wsparciem inżynierskim.
Materiały i dokumenty
- Elastomer – kauczuk naturalny (NR), 60 ± 3 IRHD, moduł ścinania G = 0,9 MPa.
- Płyty zbrojące – stal S235JR.
- Łożyska ślizgowe – warstwa PTFE i płyta ze stali nierdzewnej AISI 304L.
- Oznakowanie CE, deklaracja właściwości użytkowych (DoP) i karta techniczna (PDF) z tekstem do specyfikacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się podkładka niezbrojona od zbrojonego łożyska elastomerowego?
Podkładka niezbrojona to jedna warstwa elastomeru, dlatego jej obciążenia i przemieszczenia są ograniczone. W łożysku zbrojonym warstwy elastomeru rozdzielają zwulkanizowane płyty stalowe: łożysko przenosi większe obciążenia, a przemieszczenia przejmuje odkształcenie postaciowe elastomeru. W budynkach, gdy EN 1337-3 nie jest wymagana, zwykle wystarczą podkładki niezbrojone TYPE 5 i TYPE 10.
Czy łożyska wg EN 1337-3 mają oznakowanie CE?
Tak. Łożyska mają oznakowanie CE i są dostarczane z deklaracją właściwości użytkowych (DoP).
Czy łożyska wg EN 1337-3 można stosować w budynkach?
Tak. Stosuje się je nie tylko w mostach i wiaduktach, ale także w budynkach, gdy projekt wymaga łożysk wg EN 1337-3 lub gdy trzeba przejąć duże przemieszczenia i siły poziome.
Jakie łożysko jest potrzebne, gdy element musi się przesuwać?
Mniejsze przemieszczenia przejmuje odkształcenie postaciowe elastomeru w łożysku zbrojonym. Przy większych stosuje się łożyska ślizgowe z PTFE i płytą ze stali nierdzewnej: TYPE D, a przy ±50…±100 mm – TYPE E1 (wielokierunkowe) lub TYPE E2 (jednokierunkowe).
Czy łożysko trzeba mocować do konstrukcji?
TYPE A, B, D i F nie mają mocowania mechanicznego. Gdy łożysko musi być zamocowane, stosuje się TYPE C z płytami zewnętrznymi i kotwami, a TYPE E montuje się z systemem mocowania i płytami łożyskowymi.
Czy łożyska są wykonywane na wymiar projektu?
Tak. Wymiary wszystkich typów dobiera się według projektu: TYPE A i B są prostokątne lub okrągłe, TYPE D – okrągłe, kwadratowe lub prostokątne, a TYPE F wykonuje się w różnych wymiarach i grubościach, z otworami, a także jako taśmy.